Önce şunu yap: her kartın toplam borcunu, faiz oranını (asgari değil, gecikme faizini) ve asgari ödeme tutarını bir yere yaz. Kağıda da olur, notlar uygulamasına da, önemli olan görebilmen. Türkiye’de kredi kartı faizleri BDDK’nın belirlediği üst limitlere tabi ve zaman zaman değişiyor — geçen ayki oranın hâlâ geçerli olduğunu varsayma.
Diyelim ki üç kartta toplam 30.000 TL borcun var: birinde 8.000 TL yüksek faizli, birinde 12.000 TL orta faizli, birinde 10.000 TL düşük faizli (taksitli bir alışverişten kalma). İki yöntem burada farklı şeyler önerir.
Çığ yöntemi
Faiz oranına göre sırala, en yükseğe (bizim örnekte 8.000 TL) tüm gücünle yüklen, diğerlerine asgariyi öde. Bitince sıradakine geç. Faiz katlanarak büyüdüğü için en pahalıyı önce bitirmek toplamda daha az ödemen anlamına gelir — bu kadar basit.
Bizim örnekte en yüksek faizli borç aynı zamanda en küçüğüydü, tesadüfen. Her zaman böyle olmaz. Bazen en pahalı borç en büyüğü de olur ve o zaman aylarca uğraşıp hiçbir şey bitmemiş gibi hissedersin — bu yöntemin asıl riski burada.
Kartopu yöntemi
Kartopunda faiz değil, miktar öncelikli: en küçük borca (yine 8.000 TL) önce saldırırsın, kapatırsın, sonra 10.000 TL’ye geçersin. Matematiksel olarak en optimal yol olmayabilir — 8.000 TL’nin faizi düşükse, dolaylı yoldan daha fazla toplam faiz ödemiş olursun. Ama işe yarıyor, çünkü kimse ekselde faiz hesabı yapıp soğukkanlı ilerlemiyor gerçek hayatta. Bir borcu tamamen sıfırlamak, tutarı ne olursa olsun, devam etme isteği veriyor.
İkisi arasında seçim yaparken tek bir şey önemli: hangisini üç ay boyunca bırakmadan sürdürebilirsin. Rakamlara güveniyorsan çığ mantıklı. Motivasyon kaybedip yarıda bırakma riskin varsa kartopu daha güvenli bir seçim — matematiksel olarak biraz daha pahalıya patlasa bile.
Bir de şu var: bazen bir borcun faizi diğerinden ciddi şekilde yüksekse (iki katı gibi), fark o kadar büyür ki hangi yöntemi seçersen seç önce ona bakmak mantıklı olur.
Kartopu ve Çığ Yöntemi Karşılaştırması
| Kriter | Çığ Yöntemi | Kartopu Yöntemi |
|---|---|---|
| Sıralama esası | Faiz oranı (en yüksekten başla) | Borç miktarı (en küçükten başla) |
| Toplam ödenen faiz | Daha düşük | Genelde biraz daha yüksek |
| Motivasyon etkisi | Düşük — sonuç geç görülür | Yüksek — hızlı “bitti” hissi verir |
| Kimin için uygun | Rakamlarla soğukkanlı ilerleyebilenler | Motivasyona ihtiyaç duyanlar |
| Risk | Yarıda bırakma riski | Matematiksel olarak daha pahalı olabilir |
“Sadece asgari öderim, zamanla biter” — hayır, bitmez
Bu cümleyi çok duyarım, genelde yanlış çıkar. Asgari ödeme borcu kapatmak için değil, bankanın borcu canlı tutması için var. Bizim 30.000 TL’lik örnekte sadece asgariler ödense o borç yıllarca bitmeyebilir çünkü ödenenin büyük kısmı faize gidiyor, anapara neredeyse yerinde sayar. Asgarinin üzerine 100-200 TL bile eklesen süre gözle görülür kısalır.
Borç yapılandırma bir seçenek mi?
Borç yükü büyükse bankanla yapılandırma konuşmak da bir seçenek — bazı bankalar taksitlendirme ya da faiz indirimi sunuyor, ama bu banka banka değişiyor, genel bir kural veremem. Doğrudan bankanla ya da BDDK’nın tüketici hattıyla konuş.
Sonuçta hangi yöntemi seçtiğin, seçmediğinden daha az önemli. İlk ayın sonunda o 8.000 TL’lik kart bile kapanmışsa, bu bir başarı — küçük rakam demek önemsiz demek değil.
Son güncelleme: Temmuz 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, finansal danışmanlık yerine geçmez. Güncel faiz oranları ve borç yapılandırma koşulları için bankanızla veya BDDK ile iletişime geçmeniz önerilir.