Bir üniversitenin 50. yıl kutlamasında başbakan yardımcısının kürsüye çıkıp yapay zeka entegrasyonundan bahsetmesi, dışarıdan bakıldığında sıradan bir siyasi protokol konuşması gibi görünebilir. Vietnam’daki Finans ve Pazarlama Üniversitesi’nin bu yıl dönümü de tam olarak böyle karşılandı. Piyasada dolaşan haberler olayı sadece “bakanlık düzeyinde kutlama” olarak özetleyip geçiyor. Aslında durum bundan ibaret değil.
Akademik dünyada teknoloji yatırımları genellikle havalı bütçe rakamlarıyla ve pazarlama görselleriyle duyurulur. Fakat Vietnam örneğinde asıl mesele donanım satın almak ya da laboratuvarları yenilemek değil. Ülkenin ticaret ve finans merkezi olan Ho Chi Minh Kulesi etrafındaki iş kolları hızla kabuk değiştirirken, buradaki gençlerin mezun olduklarında güncel araçları kullanamıyor olması asıl kriz noktası. Okulların müfredatlarını piyasa gerçeklerine uydurma çabası, bugün sadece bir tercih değil, hayatta kalma hamlesi.
Bir finans öğrencisinin artık sadece bilanço okumayı bilmesi yetmiyor. Veri setlerini okuyabilen, risk modellerini makine öğrenmesiyle simüle edebilen bireyler yetiştirmek gerekiyor. Üniversitenin 50. yılını vesile yaparak dijital dönüşüm ilan etmesi, geleneksel eğitim modellerinin artık iflas ettiğinin en net kabulü. Kimse kimseyi kandırmasın; bugünün piyasası, on yıl önceki ders notlarıyla mezun olan kimseye kapısını açmıyor.
Sistemik bir dönüşümden bahsediyoruz ama bunun da kendine mahsus çukurları var. Üniversiteler teknolojiye yatırım yaparken genellikle yazılım lisansları alıp duvara asmakla yetiniyor. Öğrencinin teorik eğitimle pratik arasındaki uçurumda yalnız kalması, atılan tüm adımları kağıt üstünde bırakıyor. Eğer bu dönüşüm sadece teknoloji şirketlerine ihale edilen bir projeden ibaret kalırsa, 50 yıllık kurumun tabelasından başka hiçbir şey değişmeyecek.
Asya’daki bu sessiz ama derin dönüşüm dalgası, bizim coğrafyamızdaki eğitim kurumlarına da ayna tutuyor. Diplomaların kıymetinin tartıştığı şu dönemde, okulların teknolojiyle kurduğu ilişki sadece vitrin süsü mü olacak yoksa gerçekten bir çıkış yolu mu sunacak? Bunu önümüzdeki birkaç yıl içinde mezunların piyasadaki karşılığı net bir şekilde gösterecek.