Eski kurallarla yazılmış finansal yasalar, cebimizdeki akıllı bankacılık uygulamalarının hızına yetişemediği için bugün herkes açıkta kalıyor. Sorunun temelinde, fiziksel şubelere göre tasarlanmış mevzuatların akıllı telefonlardaki tek tıkla para transferlerini ve anlık kredi süreçlerini denetlemekte yetersiz kalması yatıyor. Kullanıcılar her gün daha karmaşık dijital dolandırıcılık yöntemleriyle karşı karşıya kalırken, bankalar on yıllar öncesinden kalma sorumluluk sınırlarının arkasına saklanabiliyor. Mesele sadece bankaların daha çok kar etmesi ya da etmemesi değil; dijital cüzdanını yöneten sıradan bir vatandaşın, yasaların koruma kalkanından mahrum kalması.
Mevcut kanunlar, bir müşterinin mobil bankacılık şifresi ele geçirildiğinde ya da sahte bir uygulama yüzünden hesabı boşaltıldığında hâlâ eski tip güvenlik açıklarına odaklanıyor. Oysa bugün dolandırıcılar yapay zekâ ses klonlama teknolojileriyle insanları arıyor, oltalama siteleri gerçeğinden ayırt edilemeyecek kadar kusursuz kopyalanıyor. Bankacılık sektörü ve yasa koyucular bu değişimi çok geriden takip ediyor. Üç temel kanunun güncellenmesi gerektiği yönündeki baskılar tam da bu yüzden artmış durumda: Dijital kimlik doğrulama, sınır ötesi anlık transferlerin sorumluluğu ve açık bankacılık verilerinin gizliliği.
Bir vatandaş gece yarısı telefonuna gelen bildirimle tüm birikiminin başka bir hesaba aktarıldığını gördüğünde, banka sistemi genellikle “İşlemi siz yaptınız, şifrenizi kimseyle paylaşmayın” diyerek işin içinden sıyrılıyor. Bu yaklaşım, dijital dünyanın karmaşıklığını ve siber suçluların kullandığı gelişmiş yöntemleri tamamen göz ardı ediyor. Tüketiciyi koruma kanunlarının, sadece kağıt üzerindeki onay kutularına değil, sistemin arka planındaki gerçek güvenlik açıklarına göre yeniden yazılması şart. Aksi takdirde, fintek ekosistemindeki yenilikler kullanıcılar için bir özgürlük alanından ziyade sürekli bir endişe kaynağı olmaya devam edecek.
Yasa değişiklikleri masaya yatırıldığında bankaların en büyük çekincesi, operasyonel yüklerin artacağı ve yenilikçi projelerin yavaşlayacağı yönünde. Tabii ki aşırı katı kurallar rekabeti boğabilir, ancak kuralsızlık da dijital çorak araziler yaratıyor. Burada kritik olan dengeyi bulmak; ne finans kurumlarının inovasyon alanını tamamen daraltmak ne de müşterileri siber korsanların insafına bırakmak. Avrupa Birliği’nin PSD2 ve sonrasındaki hamleleri bu konuda bize bir fikir veriyor ancak Türkiye gibi mobil ödeme alışkanlıkları çok yüksek olan bir pazarda, uyarlamaların çok daha çevik yapılması gerekiyor.
Önümüzdeki dönemde sadece bankaların değil, ödeme kuruluşlarının ve e-ticaret platformlarının da bu finansal güvenlik çemberine dahil edilmesi kaçınılmaz görünüyor. Dijital para transferleri sıradan bir mesajlaşma kadar hızlı hale geldiyse, arkasındaki hukuki güvencelerin de o hızda çalışması gerekiyor. Yasalar değişmediği sürece, en gelişmiş şifreleme teknolojileri bile insan faktörünün yarattığı zafiyetleri tek başına kapatamayacak. Finansal teknolojileri yakından takip edenler için asıl mesele hangi uygulamanın daha çok özellik sunduğu değil, o uygulamanın arkasında sizi koruyacak gerçek bir hukuki iradenin olup olmadığı.